Agjencia Zhurnal.KS
Maqedoni TOP LAJM

FAC: Kërkesat e Sofjes nuk i përkasin shekullit 21 dhe rrezikojnë zgjerimin e BE-së

Shkup, 2 nëntor, zhurnal.mk – Për momentin kontesti është duke u zhvilluar në Bruksel, e cila mund të ketë pasoja serioze për të ardhmen e zgjerimit të BE-së, shkruan gazeta gjermane “Frankfurter Allgemajne Cajtung” në edicionin e sotëm.

“Ambasadori bullgar në BE, Dimitar Cançev, dy herë u ka dhënë predikime emocionale kolegëve të tij për faktin se negociatat e pranimit në BE me Republikën e Maqedonisë të Veriut, të cilat do të fillonin gjatë presidencës gjermane, mund të fillojnë vetëm pasi vendi t’i përmbushë ato kushtet e veçanta të Bullgarisë. Në thelb, Sofja kërkon që maqedonasit të pranojnë se ata ishin në fakt bullgarë dhe se ata flisnin gjuhën bullgare përpara se të bëheshin komb i pavarur përmes një procesi të falsifikimit historik. Në rrethin e ambasadorëve të BE, shfaqjet e ambasadorit bullgar, këtë javë dhe të kaluar u ndeshën me keqkuptim dhe habi. Askush nuk u bashkua me të, as grekët, as francezët ose holandezët, të cilët një vit më parë bllokuan fillimin e bisedimeve të pranimit me Maqedoninë të Veriut (dhe Shqipërinë)”, thotë analiza e “Frankfurter Allgemajne Cajtung” e transmetuar nga Dojçe Vele.

FAC shpjegon se Sofja u dërgoi shënim verbal dhe memorandum partnerëve të saj në BE, në muajin gusht, duke shpjeguar pozicionin e saj: vendi fqinj mund të përfaqësohet në të gjitha dokumentet evropiane vetëm me emrin e plotë “Republika e Maqedonisë të Veriut”, dhe në asnjë rast nga formulari i shkurtër. “Maqedonia e Veriut”. E dyta, sipas Sofjes, mund të jetë kërcënim për integritetin territorial bullgar, sepse ato gjithashtu kanë pjesë të rajonit gjeografik të Maqedonisë. Sofja më tej hedh poshtë emrin “maqedonas” për gjuhën zyrtare të fqinjit dhe në vend të kësaj kërkon të përdorë termin “gjuhë zyrtare në përputhje me Kushtetutën e Republikës së Maqedonisë të Veriut”.

“Gjuha maqedonase, përkatësisht, ishte rezultat i falsifikimit të historisë në periudhën kur fqinji ishte pjesë e Jugosllavisë”, përcjell FAC pozicionet bullgare dhe vazhdon: për të ‘zhdukur’ identitetin bullgar të maqedonasve. Së pari (Beogradi) i bindi maqedonasit se ishin ‘serbë të Jugut’, dhe pastaj nga 1944 në Jugosllavinë komuniste i bindi ata të besonin se ishin një komb i pavarur.” “(…) Sipas shfaqjes së Sofjes, më shumë se 100.000 bullgarët që nuk donin të deklaronin veten maqedonas u vranë, u arrestuan, u dërguan në internim ose ‘kampe përqendrimi’”.

Bullgaria, shkruan FAC, nuk e konteston të drejtën e qytetarëve të vendit fqinj për vetëvendosje dhe identitetin e tyre, por kërkon rishikim të “historisë së përbashkët” dhe thotë se nuk do të pranojë “gënjeshtra” për rrënjët e përbashkëta etnike dhe gjuhësore.

Në Bruksel, sipas gazetës gjermane, ata tani pyesin pse Bullgaria nuk i shprehu këto vërejtje në vitin 2018, kur kontesti për emrin midis Maqedonisë dhe Greqisë po zgjidhej, dhe në asnjë rast nuk duan të rëndojnë procesin e pranimit të vendeve të Ballkanit Perëndimor me çështje identiteti.

FAC shpjegon se vendimi kryesor nëse Maqedonia e Veriut do të lejohet të hapë negociata do të merret nga ministrat e jashtëm të BE-së më 10 nëntor, pasi të përgatitet nga ambasadorët e vendeve anëtare. Bullgaria mund t’i bllokojë këto procese, sepse vendimet merren me konsensus. Prandaj, Gjermania i nxit të dy vendet të zgjidhin mosmarrëveshje të tilla në mënyrë bilaterale dhe të mos i përfshijnë ato në kornizën e negociatave.

Ministri gjerman i Punëve të Jashtme Hajko Mas dhe ministri për Evropë Majkëll Rot kanë punuar për zgjidhjen për javë të tëra, duke biseduar në telefon me homologët e tyre në dy kryeqytetet. Diplomatët e BE-së janë optimistë se do të gjendet një zgjidhje e tillë.

“Mosmarrëveshja për emrin u zgjidh pasi Shkupi njoftoi se nuk ka pretendime territoriale për të gjithë rajonin historik të Maqedonisë. Përveç kësaj, Shkupi tregon kushtetutën maqedonase e cila përjashton shprehimisht pretendimet territoriale kundër vendeve fqinje dhe gjithashtu deklaron se nuk do të ndërhyjë në punët e brendshme të vendeve të tjera. Sidoqoftë, ata (Shkupi) janë të gatshëm ta konfirmojnë këtë përsëri veçmas për të gjitha vendet e BE-së. Sa i përket gjuhës është dëgjuar nga Brukseli që një referencë neutrale mund të bëhet në dokumentet e BE-së për “gjuhën e përshtatshme zyrtare” pa e emëruar atë. Por këtu janë ndjeshmëritë që merren seriozisht në Bruksel: Të tjerët nuk mund të vendosin se si një vend do ta quajë gjuhën e tij. Në Maqedoninë e Veriut, shkruan FAC, Bullgaria frymëzohet nga “shembulli i Athinës” dhe “pasi Greqia arriti me presionin e saj, tani bullgarët duan ta përdorin atë dhe pas emrit të vendit për të ndryshuar identitetin e popullsisë”.

FAC konsideron se pretendimi bullgar se ekziston vetëm një “e vërtetë historike”, domethënë e tyre dhe se duhet të përcaktohet në mënyrë të vendosur në negociatat e anëtarësimit në BE-së, nuk korrespondon me shekullin XXI, pozicioni i Sofjes është çështje shqetësuese në të gjithë rajonin.

“Politika bullgare shihet me shqetësim në të gjashtë vendet në Ballkanin Perëndimor: Nëse në të ardhmen të gjitha vendet anëtare dëshirojnë të imponojnë pikëpamjet e tyre mbi historinë e vendeve kandidate, zgjerimi do të bëhet i pamundur, sepse në mes vendeve të tjera të rajonit ka rrëfime historike kontradiktore”, konkludon “Frankfurter Allgemajne Cajtung”.

Postime të ngjashme

Editorial / Reflektimi i Albin Kurtit mund të vijë edhe tek ne

R Zh

Dimitrov: Shtyerja e bisedimeve me BE-në krijon probleme besueshmërie

admin

Fajon: Vetoja bullgare për Maqedoninë e Veriut është jopërgjegjëse

admin

Milloshoski: Nuk pranoj regjistrues në shtëpi nëse nuk është vaksinuar

admin

Limani: Sot unë, nesër Izet Mexhiti, Blerim Bexheti, Sadulla Duraku, Musa Xhaferi, mund të largohen nga BDI-ja

admin

Kaevski: Deputetët e VMRO-DPMNE-së, Aleanca dhe e Majta të qëndrojnë në anën e qytetarëve

admin

This website uses cookies to improve your experience. We'll assume you're ok with this, but you can opt-out if you wish. Akcepto Më tepër...